“Van overleven naar moeiteloos leven en werken”

HRM, P & O. Zo heet mijn vakgebied. Da’s mooi he? Ik ben dus manager van “Human Resources” en houd mij bezig met de “P” van Personeel en met de “O” van Organisatie. Ok, die “P” dat geloven wij P&O managers ondertussen wel, toch? We hebben immers heel wat gepresteerd op dit gebied de afgelopen 40-50 jaar.. Arbeidsvoorwaardenregelingen, functiewaardering en functiebeschrijvingsystemen, competentiemanagement,  E-HRM.. we kennen ze allemaal en we zijn er goed in, he? Knappe manager die ons op ons eigen vakgebied de baas is.. Gelukkig maar, anders hadden we ook geen toegevoegde waarde meer en zouden we snel allemaal op straat staan.

Maar hoe zit het dan met de “O”? Ik denk dat als we eerlijk zijn, sommigen van ons wel mee mogen praten over de Organisatie en zelfs wel met voorstellen mogen komen, maar dat de “O” van Organisatie toch vooral is voorbehouden aan het (top)management en dure organisatieadviseurs en businessconsultants. Hebben we dan al die jaren een te grote broek aangetrokken? En claimen we organisatie wel als het P & O domein, maar worden we eigenlijk alleen maar “gedoogd” door het management?

Tja, hoe zou dat komen? Misschien door onze achtergrond en studie? We krijgen tijdens onze HBO-opleiding allemaal wel wat mee van bedrijfs-en organisatiekunde en bedrijfseconomie, maar om nou te zeggen dat we deskundig zijn..? Maar aan de andere kant, hoe deskundig zijn de echte deskundigen? En dan doel ik in dit verband vooral op “deskundigen” in en rond de overheid en ambtelijke organisaties.  Weten we eigenlijk wel  hoe ambtelijke organisaties  werken? Snappen we aan welke knoppen we moeten draaien? Ik ben bang dat we moeten vaststellen dat deze kennis in en rond overheidsorganisaties slechts beperkt aanwezig is. Het rapport STAD van het CAOP (http://www.caop.nl/fileadmin/caop/data/Actueel/2011/Ambelijke_dienst_Nederland_kleiner_dan_andere_landen.pdf)  stelt: “Een algemeen knelpunt……. etcetera. Nog veel minder inzicht is er in de vraag wat ze doen, hoe ze werken, et cetera. De prestaties van de ambtelijke dienst zijn dikwijls in erg vage kwalitatieve termen of in nietszeggende kwantitatieve termen weergegeven”.

Laten we om te snappen wat er gebeurt in een ambtelijke organisatie, allereerst eens kijken wat nu het wezen of de essentie is van dit type organisatie. Een ambtelijke organisatie bestaat in de eerste plaats bij de gratie van de “macht”. De wetgever heeft bepaald dat Nederland bestuurlijk is opgedeeld in een Rijksoverheid,  provincies, gemeenten en waterschappen.  Daarnaast kent de overheid nog vele zelfstandige bestuursorganen, waarbij de overheid taken “op afstand” heeft gezet, maar waarbij de werknemers evengoed ambtenaar zijn en werken in het publieke domein. Dit betekent dus dat er een wet is die zegt: u bestaat als overheidsdienst. Bijvoorbeeld de gemeentewet. Of de wet op de Kamers van Koophandel.

Daarmee verschilt een ambtelijke organisatie wezenlijk van een bedrijf in de particulier sector, die bestaat bij de gratie van de “markt”. Een bedrijf produceert producten en/of diensten en zolang er een markt is die deze producten afneemt en het bedrijf winstgevend is, blijft het bedrijf bestaan. Worden de producten niet meer verkocht, dan gaat het bedrijf failliet. Dat is dus anders bij de overheid. Of een overheidsorganisatie nu wel of geen producten levert (denk aan bijvoorbeeld paspoorten of vergunningen bij gemeenten), levert geen bedreiging op in termen van een faillissement. De gemeente voert dus namens de Rijksoverheid wetten uit. Dat is haar primaire taak en bestaansrecht. Mooi, dat lijkt dus logisch. De eerste vraag die we onszelf dan moeten stellen is: welke wetten voeren wij dan uit als gemeente?

En nu komt het:  “dat weten we vaak niet”..!!  In Nederland is er vrijwel geen gemeente te vinden waar men precies weet welke wetten uitgevoerd moeten worden.. da’s toch gek he? Een jaar geleden was er een VNG-congres met als thema “minder regels, meer service”… hoezo minder regels als we niet eens weten welke regels van toepassing zijn?  En als we niet weten welke wetten we moeten uitvoeren, weten we dan wel hoe het zit met de plaatselijke gemeenteverordeningen?  Ik durf te beweren dat er in Nederland bij gemeenten veel  plaatselijke verordeningen zijn waar iets mee aan de hand is.. òf de wettelijke basis ontbreekt of is gewijzigd, òf de verordening is nooit gepubliceerd en daarmee niet rechtsgeldig..  Kortom, we houden onszelf als ambtenaren en burgers lekker bezig zo.. en ondertussen snappen de politiek maar niet waarom we geen grip krijgen op het publieke domein..

Maken we ons daar druk over? Kennelijk niet! Zouden we ons daar druk over moeten  maken? Lijkt me van wel! Laten we eens beginnen met dit basisprincipe eens in beeld te krijgen, vervolgens alle regelgeving te schrappen waar geen directe wettelijke basis (inderdaad, “minder regels meer service”, maar dan wel gefundeerd en degelijk onderzocht) voor is en daarna eens kijken wat voor gevolgen dit heeft voor het ambtelijk apparaat.. Het zou zo maar kunnen dat dit een forse efficiencyslag  en bezuiniging oplevert!

Online Loopbaanprof RGB 80x80   Banner large rectangle FLOW WEP

Delen

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Video